Pomysł jest prosty – 40 dzieciaków w wieku od 8 do 15
lat (większość – od 10 do 13) próbuje bez dorosłych i w trudnych
warunkach stworzyć własną społeczność.

Ekipa CBS wywiozła dzieci
do opuszczonych sto lat temu i nieco odrestaurowanych ruin miasteczka
Bonanza w półpustynnym stanie Nowy Meksyk. Dzieci spały na podłodze,
nie miały kontaktu z rodzicami. Same musiały gotować, prać, naprawiać
zepsute meble, rozstrzygać spory. Wybrały czteroosobową radę. Przez 40
dni zdjęcia kręcono po 10-12 godzin dziennie.

Nie było rytuału
wykluczania uczestników, za to na wieczornych naradach każde z dzieci
mogło powiedzieć, że ma dość i chce wrócić do domu. Kilka z nich z tego
skorzystało.

Dzieci dostały za udział w programie po 5 tys. dol.
"kieszonkowego", co jak na pieniądze od medialnego koncernu w USA jest
sumą dość śmieszną. Po koniec każdego z odcinków wybierano "szczególnie
zasłużonego" uczestnika, który dostawał gwiazdę szeryfa ze złota wartą
ok. 20 tys. dol.

Już na długo przed premierą program wywołał
burzę. Odezwali się obrońcy praw dzieci, prawnicy strzegący praw
pracowniczych, psychologowie. Atakowana jest sama CBS, ale też – a może
jeszcze mocniej – rodzice, którzy wysłali dzieci do programu.

Dostali
do podpisania, i – co dziwniejsze – podpisali, umowę, która zwalnia
producentów z wszelkiej odpowiedzialności. "Ekstremalnie niskie i
wysokie temperatury, przestępstwa, powodzie, utonięcia, utrata
orientacji w terenie, zderzenia, upadki, zatrucie (…) – dobrowolnie i
w pełni akceptuję te zagrożenia (…) i w imieniu swoim i nieletniego
zrzekam się prawa do odszkodowań".

Co więcej, rodzice zrzekli
się też prawa do pretensji, "jeśli dziecko zdecyduje się na zawarcie
intymnej relacji jakiegokolwiek rodzaju z innym uczestnikiem albo
(uwaga!) inną osobą" i w związku z tym dojdzie do "zaburzeń
emocjonalnych, zarażenia chorobami płciowymi, HIV lub ciąży".

Do
tak drastycznych wypadków nie doszło, ale – podobno – czworo dzieci
wypiło żrący odplamiacz, a jedna dziewczynka oparzyła się olejem
podczas smażenia. Mama tej dziewczynki skarży CBS. To ryzykowne, bo w
umowie podpisała, iż przez trzy lata zachowa w tajemnicy wszystko, co
działo się na planie. Za jej złamanie grozi rodzicom kara w wysokości 5
mln dol.!

– Jak podłym trzeba być, by zgodzić się na takie traktowanie własnego dziecka – pytał słuchacz w porannej audycji radia Fox.

Są
i tacy, którzy uważają, że rodzice wiedzieli, co podpisują, więc innym
nic do tego, a budowanie atmosfery skandalu i przecieki do prasy to
sprytna gra CBS, by zapewnić sobie rekordową oglądalność i zyski.

O
ile obrońcy dzieci uważają, że kontroli nad nimi było za mało, to
prawnicy strzegący praw pracowniczych mówią, że CBS miała jej za dużo.
Chodzi o to, że telewizja, płacąc dzieciom tylko 5 tys. dol., twierdzi
że one nie "pracowały", a tylko "brały udział" w czymś w rodzaju "obozu
skautowego uczącego budować więzi społeczne".

Rodzice, których
dopuszczono na plan w ostatnim dniu zdjęć, opowiadają jednak, że
reżyserzy kazali dzieciom powtarzać kwestie, inaczej się ustawiać,
itp., a więc dzieci wykonywały polecenia, czyli pracowały. Jeśli tak,
to CBS musi zapłacić im normalne, dużo wyższe stawki aktorskie.

Związki
zawodowe aktorów, a także prokurator stanu Nowy Meksyk zastanawiają
się, czy nie wystąpić przeciw CBS do sądu, zarzucając wykorzystywanie
dzieci do pracy.

"LA Times" dotarł do czwórki bohaterów "Kid
Nation". Mówią: – Sterczenie całymi dniami przed kamerami było ciężkie,
ale chętnie zrobilibyśmy to jeszcze raz.

Znany felietonista
branżowego pisma "Variety" Brian Lowry podsumowuje: "Takie programy są
dużo mniej okropne, niż telewizje chcą je przedstawiać. Ale zostawiają
w psychice, zwłaszcza dzieci, mocne ślady. Producenci i szefowie
telewizji powinni sobie zadać proste pytanie: Czy chcieliby, by ich
dzieci w czymś takim brały udział?".

Linki

Oficjalna strona programu:

http://www.cbs.com/primetime/kid_nation/

Parodia programu:

Kontrakt:

http://www.thesmokinggun.com/archive/years/2007/0823071kidnation14.html